De Reality Check List.

Door Kees Klomp. 

De mooist definitie van het boeddhisme die ik ken, bevat maar één woord: realisme. Ik beschouw boeddhisme niet als religie maar als realisme; een beproefde – strikt seculiere – methode om de lijden veroorzakende waan van de dag door middel van realiteitszin te beëindigen. 

Dat ‘beëindigen’ is niet toevallig een werkwoord. Wijsheid en vaardigheid – de twee bouwstenen van geluk – ontstaan alleen bij gratie van training. Willen we als mens groeien in realiteitszin, dan is het essentieel om daar dagelijks aan te werken. Ik gebruik daartoe de realitychecklist. Het is een soort van bewustzijn work out die ik dagelijks doe om mijzelf op het realistische pad te houden. Het is het warm kloppende hart van mijn boeddhistische beoefening, ook al is er niets perse boeddhistisch of religieus aan. Het draait eigenlijk alleen om gezond verstand. Derealitychecklist bestaat uit een laagdrempelige combinatie van wijsheid (inzichten) en vaardigheid (intenties) en is gericht op het aanzetten tot – alledaagse – concrete, constructieve handelingen (initiatieven) ter meerdere glorie van het welzijn van alle levende wezens. Het confronteert me elke dag met de keiharde en bloedmooie realiteit dat meedogend leven makkelijk mogelijk is. 

Ik gebruik de realitychecklist niet alleen privé; het vormt ook het belangrijkste bestanddeel en centraalste onderdeel van mijn advisering aan bedrijven op het gebied van Maatschappelijk Meedogend Ondernemen. Ik richt mij in eerste instantie niet op het bedrijf of merk maar op de mensen die bij dat bedrijf of merk werken. Uiteindelijk draait elk bedrijf alleen maar om de mensen die daarbij betrokken zijn in de verschillende rollen van stakeholders. Maatschappelijk Meedogend Ondernemen draait dan ook niet om adviezen, maar om inzichten. Ik probeer mensen te leren hoe ze meer kunnen congrueren met de realiteit. Mededogen – en de wens om hiermee als mens in de context van het bedrijf aan de slag te gaan – ontstaat dan vervolgens vanzelf; als een natuurlijke reactie op groeiend gezond verstand. 

Uit welke punten bestaat mijn realitychecklist? Wat staat er allemaal op mijn dagelijkse to do lijst? Wat is er voor nodig om te congrueren met de realiteit? Wat zijn de beginselen van een meedogende levensstijl? Wat zijn de inzichten en intenties die aanzetten tot constructieve initiatieven? 

Aandachtigheid: 

De realitychecklist is letterlijk en figuurlijk een lijst met aandachtspunten. Aandacht is dan ook de basis van alles. Alles begint met het vermogen om de waan van de werkelijkheid te onderscheiden, of liever gezegd te aanschouwen. Zonder aandacht geen realiteitszin. Verlichting is niet meer en niet minder dan maximale realiteitszin. Zoals Thich Nhat Hanh het zegt: ‘Aandacht is de Boeddha’. Iedere nanoseconde die je aandachtig bent, is een moment waarop je het directe contact met de realiteit ervaart en waarin je feitelijk gezien een Boeddha bent. 

Ik beloof vandaag niet langs het leven te razen, maar zoveel mogelijk onbevangen en onbevooroordeeld stil te staan bij de dingen die zich in het hier en nu aan mij aandienen. Ik weet dat wat ik denk, voel en doe geconditioneerd is, en dat dit niet perse hetzelfde is als de realiteit. Ik probeer de dingen daarom zoveel mogelijk aandachtig en analytisch te beschouwen, en ze te zien, horen, ruiken, proeven en voelen zoals ze écht zijn. 

Dankbaarheid: 

Dankbaarheid en aandachtigheid zijn twee kanten van dezelfde medaille. De dingen zien is de dingen waarderen. Door de grote en kleine dingen des levens aandachtig te beschouwen, kun/zul je ontdekken dat deze eigenlijk stuk voor stuk wonderen zijn. Het leven is – realistisch gezien – één groot wonder. Dankbaarheid is op zijn plaats en dé manier om de onmetelijke waarde van alledaagse dingen in te schatten en te waarderen. 

Ik ben dankbaar voor het leven dat me vandaag is gegeven. Ik zal alle kleine en grote dingen die vandaag op mijn pad komen in dankbaarheid ontvangen en behandelen als de wonderen die ze feitelijk gezien zijn. 

Tevredenheid: 

In het verlengde van dankbaarheid ligt tevredenheid. Aangespoord door het veelkoppige monster van hebzucht, zijn vele mensen chronisch ontevreden. Het is nooit goed. Ze hebben nooit genoeg. Ze willen altijd meer. Wie zich door hebzucht laat sturen wordt noot gelukkig. Dat is een feit. Terwijl er – realistisch gezien – élke dag álle rede is om tevreden te zijn. Velen van ons zijn – feitelijk gezien – schatrijk. 

Ik beloof dat ik, elke keer als er vandaag een hebzuchtige gedachte in mij opkomt, deze te beschouwen en te beantwoorden met het besef dat ik véél meer wel heb dan dat ik niet heb, en dat er álle aanleiding is om daar in alle bescheidenheid en nederigheid tevreden over te zijn. 

Vrijgevigheid: 

Wie voorbij het beperkende en beklemmende perspectief van het ego schouwt, zal ontdekken dat generositeit geen deugd maar de normaalste zaak van de wereld is. Geven om mensen is geven aan mensen. Geven maakt gelukkig. Hoe dat werkt? Geluk groeit door het te delen. Door te geven, deel je in het geluk van elkaar en worden gever en ontvanger één. 

Ik beloof mezelf vandaag op alle mogelijke manieren aan anderen te geven. Ik weet dat er zich vandaag honderden momenten en honderden kansen voor zullen doen om iets aan iemand te geven. Ik kan en zal vandaag zoveel mogelijk met anderen delen. 

Verbondenheid: 

Wie het leven realistisch bekijkt, komt tot de onvermijdelijke conclusie dat alles en iedereen met elkaar verbonden, en van elkaar afhankelijk is. Niets bestaat of ontstaat afzonderlijk of autonoom. Alles ‘inter is’. Alles is slechts een –tijdelijke – manifestatie van verschillende elementen die – tijdelijk – samenkomen. 

Ik ben geen geïsoleerd maar een geïntegreerd onderdeel van het leven. Ik ben me bewust dat ik een schakel ben in het grotere geheel, en in direct contact sta met alles en iedereen. Ik ben afhankelijk van anderen en anderen zijn afhankelijk van mij. Ik beloof me vandaag zoveel mogelijk deugdzaam/heilzaam te gedragen en daarmee actief bij te dragen aan het welzijn van alle levende wezens. 

Aansprakelijkheid: 

‘Ik ben eigenaar van mijn daden, van elke daad die ik verricht, goed of slecht, daar ben ik erfgenaam van’. Met deze woorden schetste de Boeddha het belang van een moreel kompas in relatie tot de realiteit van het afhankelijke ontstaan. Als niets uit zichzelf kan ontstaan of bestaan, en als elke omstandigheid wordt veroorzaakt, bestaat er geen vrijblijvendheid. Elke van onze handeling sorteert een –positief of negatief, constructief of destructief – effect; en doet er dus – direct – toe. 

Ik ben me bewust dat ál mijn handelen áltijd van invloed is op álles, en weet dat ik als eigenaar en erfgenaam van mijn handelen daarom persoonlijk aansprakelijk ben voor de kwaliteit van mijn handelen. Ik probeer vandaag zoveel mogelijk positieve, constructieve omstandigheden te creëren door positief, constructief te denken en te doen. 

Gelijkheid: 

Ieder levend wezen is even levend als elk ander levend wezen. Ieder levend wezen heeft even veel behoefte aan- en recht op geluk. Alhoewel we – individueel – als levend wezen allemaal uniek zijn, zijn we dus – collectief – als levende wezens allemaal gelijk. Dat is een feit. Er bestaat niet zoiets als een voorkeurspositie op basis van soort, ras, plaats, rang of stand. 

Ik besef dat ik niet meer of minder ben dan andere levende wezens, beloof hen daarom als gelijken te bejegenen, met het grootst mogelijke respect te behandelen en hen geen lijden te berokkenen. 

Meedogendheid: 

‘Mogen alle levende wezens vrij zijn van lijden’ zijn waarschijnlijk de meest gevleugelde woorden binnen het boeddhisme. Mededogen vormt dan ook het episch centrum van de boeddhistische beoefening. Omdat lijden een onvermijdelijke realiteit is voor alle levende wezens, lijden alle levende wezens en proberen eveneens alle levende wezens dit lijden te beëindigen. Om daarin te slagen hebben we elkaar nodig. Mededogen is het inzicht, de intentie en de inzet om andere levende wezens te helpen bij het beëindigen van lijden. 

Ik ben me ervan bewust dat niet alleen ik lijd, maar dat alles en iedereen lijdt. Alles wat ik vandaag leer of doe dat bijdraagt aan het beëindigen van lijden, draag ik op aan het welzijn van alle levende wezens. Er zullen zich vandaag vele kansen – klein en groot – voordoen om iets voor het algemene belang te kunnen betekenen; ik beloof ze met beide handen aan te nemen. 

Liefdevolle vriendelijkheid: 

Als alle levende wezens lijden en streven naar beëindiging daarvan, dan heeft ook ieder levend wezen even veel recht daarop. Iedereen doet op zijn of haar manier zijn of haar best. We moeten niet alleen onszelf maar ook anderen alle geluk in de wereld gunnen, ze als zodanig liefdevol bejegenen. Mogen alles en iedereen gelukkig zijn. Alle levende wezens verdienen onze onmetelijke liefde en onvoorwaardelijk steun. 

Er is geen enkele rede om niet iedereen het allerbeste te gunnen. Ik wens daarom iedereen – mezelf, familie, vrienden, kennissen, vreemden, vijanden – alle geluk toe. Uit het diepst van mijn hart. Ik laat vandaag alle liefde die ik in me heb vrijelijk stromen. 

Egoloosheid: 

De realiteit is dat er helemaal geen ‘zelf’ is. Hoe hard en/of diep je ook zult graven in je hersenpan, je zult het ‘ego’ niet vinden. Des te gekker is het dat we ons doen en laten door deze illusie laten bepalen. Willen we lijden beëindigen, dan is het essentieel de illusie te ontstijgen en te ontdekken dat er helemaal geen bezitter is van lichaam en geest, en dus ook geen enkele rede je-zelf zo serieus te nemen. 

Ik ben me bewust dat ‘ik’ niet echt besta, en neem me-zelf daarom niet te serieus. Ik weet dat ik niet ben wat ik denk, en laat me daarom niet teveel leiden door mijn egocentrische gedachten. Ik probeer mezelf vandaag zoveel mogelijk te verliezen. 

Dienstbaarheid: 

Als je door de egocentrische preoccupatie van je illusionaire ‘zelf’ hebt heen geprikt, bestaat er ook niet langer zoiets als eigenbelang. Eigenbelang is fictie. Er is slechts algemeen belang. Er bestaat in de realiteit geen ‘mij’ maar slechts ‘wij’. We moeten het met elkaar doen. Het is daarmee natuurlijk om dienstbaar – in dienst van het welzijn van alles en iedereen – te leven, en zoveel mogelijk voor anderen te betekenen. 

Vandaag doen zich talloze kansen voor om anderen van dienst te kunnen zijn, en om iets voor anderen te kunnen betekenen. Ik zal alle kansen met beide handen aangrijpen. Alles wat ik vandaag doe, draag ik op aan het welzijn van alle levende wezens. 

Onbestendigheid: 

Alles verandert altijd. Alles is vergankelijk. Niets is permanent. De dingen komen en de dingen gaan. Dat is een feit. Dat is de realiteit. Als alles steeds verandert, heeft het geen enkele zin om te proberen de boel te bestendigen . Zekerheid bestaat niet. De boeddhistische levenskunst is er dan ook op gericht om met onzekerheid te leren leven door los te laten en mee te bewegen. 

Ik ga mijn tijd vandaag niet verdoen aan denken over gisteren of dromen over morgen. Ik heb niet de illusie dat ik het leven kan controleren, maar ik kan wel zo constructief mogelijk om gaan met wat zich – telkens weer – in het hier en nu aan mij aandient. I go with the flow. 

Positiviteit: 

Het is realistisch gezien onmogelijk om louter rozengeur en maneschijn op je levenspad te hebben. Je zult onvermijdelijk ook kommer en kwel tegenkomen. Het is een kansloze exercitie om je tegen de donkerte te verzetten. Het hoort net zo goed bij het leven als de zonneschijn. Daarom is het belangrijk om lijden en pijn positief te bejegenen. Je kunt – wat de situatie ook is – altijd positief reageren. Negativiteit heeft in geen enkele situatie enkele zin. Nooit! 

Ik accepteer dat dingen gaan zoals ze gaan, en dat dingen zijn zoals ze zijn. Ook al doet dat pijn. Ik weet dat ik in élke situatie de keuze en mogelijkheid heb om het positief te benaderen. 

Naïviteit: 

Mensen denken en vinden van alles. Dat is wat anders dan de realiteit. Dat wat je denkt en vindt is namelijk gebaseerd op conditioneringen – gewoonten – in de geest. Iets is feitelijk gezien niet goed of slecht, gewenst of ongewenst, plezierig of pijnlijk. Dat maken wij er van. Alles is slechts zoals het is. Willen we de dingen zien zoals ze werkelijk zijn, dan moeten we ze proberen te benaderen met wat zenboeddhisten ‘the beginners mind’ noemen; vrij van vooroordelen en vooringenomenheid. 

Ik koester mijn naïviteit. Ik probeer de dingen die vandaag gebeuren zoveel mogelijk met een frisse blik te bekijken en treedt de realiteit zo open, onbevangen en onschuldig tegemoet. 

Gelijkmoedigheid: 

Als alles eigenlijk gewoon is, heeft het geen enkele zin om me vast te klampen aan gedachten en gevoelens die uit mijn egoïstische perceptie voortvloeien. Perceptie is geen realiteit. Het heeft geen enkele zin om gebeurtenissen met een waardeoordeel te labellen en al helemaal niet om daar vervolgens in mee te gaan door alles wat plezierig of gewenst is vast te willen houden en alles wat pijnlijk of ongewenst is weg te willen houden. 

Ik weet dat er vandaag van alles gaat gebeuren. Ik weet dat deze gebeurtenissen allerlei gedachten en gevoelens los zullen maken, maar dat ik me daar niet teveel door moet laten meeslepen. Ik beloof vandaag zoveel mogelijk onthecht te handelen. 

Tot zover. Ik hoop van harte dat mijn dagelijkse to do-lijstje waarmee ik grip op de realiteit probeer te houden, iets voor u kan betekenen. Doe er uw voordeel mee! Ga eens een paar weken serieus aan de slag met deze inzichten en intenties. Manifesteer ze als concrete initiatieven in uw persoonlijke en professionele leven. U zult ontdekken dat dit helemaal niet ingewikkeld en/of ingrijpend is, en dat u, én uw omgeving, er significant gelukkiger van zullen worden! U krijgt van mij een 100% tevredenheidsgarantie :-) 

Bron: www.ontdrenthen.nl

Geef een reactie